Pharosouders in gesprek met het samenwerkingsverband Utrecht op 10 januari 2019

Met Jetta Spaanenburg (directeur swv) en Monique van Selow, projectleider (consulent passend onderwijs swv).

Samenwerkingsverbanden passend onderwijs PO en VO kunnen tussen 1 januari en 31 maart 2019 subsidie aanvragen om beter tegemoet te kunnen komen aan de ontwikkelingsbehoeften van begaafde leerlingen. Hiermee wil het Ministerie van OCW voor een periode van 4 jaar de samenwerkingsverbanden stimuleren om een onderwijs- en ondersteuningsaanbod voor leerlingen met kenmerken van begaafdheid op te zetten, uit te breiden dan wel te bestendigen. (Bron: SLO informatiepunt Onderwijs en Talentontwikkeling).

In het kader hiervan en op uitnodiging van het samenwerkingsverband Utrecht heeft er op 10 januari j.l. een gesprek plaatsgevonden met 10 ouders/leden van Pharos vanuit diverse regio’s. Het doel was om met de aanwezige ouders van gedachten te wisselen over het plan van aanpak dat het swv heeft geformuleerd ten aanzien van goed passend onderwijs voor meer- en hoogbegaafde leerlingen. 

Tijdens het gesprek zijn de volgende vragen van het swv aan bod gekomen:

  • Welke aanpassingen/interventies/initiatieven hebben ouders vanuit hun eigen ervaring met hun kind als positief ervaren? 
  • Waar zijn ouders zelf tegenaan gelopen in het traject dat zij met hun kind doorlopen hebben? Wat was de verwachting, wat waren de uiteindelijke ervaringen, hoe zijn ouders hiermee omgegaan/wat hielp ouders hierin?
  • hoe kijken ouders naar ons plan van aanpak vanuit hun eigen ervaringen? Wat wordt als positief gezien, wat zijn vanuit het perspectief van ouders aandachtspunten? 
  • Wanneer er ouders zijn die inmiddels een kind in het VO hebben: hoe hebben zij de overstap naar het VO ervaren? Wat zijn hierin aandachtspunten om mee te nemen/hoe kunnen scholen en samenwerkingsverbanden hoogbegaafde leerlingen en hun ouders zo goed mogelijk ondersteunen?  

De ouders die zich hadden opgegeven om deel te nemen aan dit gesprek hadden zich voorbereid door het 15 pagina’s tellende plan van aanpak van tevoren te bestuderen.

Na een hartelijke ontvangst met koffie en koekjes en een voorstelronde kwam het gesprek al gauw op gang tijdens een powerpoint presentatie die de dames van het swv hadden voorbereid.

Er zijn veel ervaringen gedeeld en er zijn een aantal kritische vragen gesteld over o.a. de manier waarop het swv denkt hun plannen te gaan uitvoeren waarbij het budget dat zij daarvoor beschikbaar hebben nogal aan de magere kant is, zeker vanwege het feit dat het berekende aantal leerlingen met een passende onderwijs en/of zorgbehoefte volgens het plan gebaseerd is op het aantal gesignaleerde leerlingen terwijl een grote hoeveelheid leerlingen op school helemaal nog niet is gesignaleerd. Bovendien blijken er nog steeds leerlingen verkapt thuis te zitten. Dat zijn de leerlingen die bijvoorbeeld een uurtje per week naar school gaan, die door school niet zijn gemeld bij de inspectie en daardoor niet worden opgeteld bij het aantal leerlingen met een passende onderwijsbehoefte zoals bekend bij het samenwerkingsverband.

Tevens werd er gevraagd welke criteria gehanteerd zullen worden voor het wel of niet toelaten tot het voltijds HB onderwijs en het wel of niet toelaten tot speciale plusklassen. Ook is gesproken over hoe te differentiëren binnen de groep hoogbegaafden en over het aantal geschikte leerkrachten die daarvoor benodigd zijn. Leerkrachten die over de juiste kennis, opleiding, ervaring en juiste intentie beschikken om meer- en hoogbegaafde kinderen goed te kunnen begeleiden zijn nu eenmaal schaars.

Verder werd er opgemerkt dat het swv alleen wordt ingeschakeld als het al fout is gegaan en het voor veel kinderen dan al te laat is. Ook was opgevallen dat het beleid ten aanzien van zorg kinderen veelal van tijdelijke aard is en gericht op reïntegratie naar de bestaande schoolsetting wat in veel gevallen niet meer mogelijk is, zeker niet met hevig getraumatiseerde kinderen.

Daarnaast hebben de ouders ook laten weten graag zelf de mogelijkheid te willen hebben om in direct contact te kunnen komen met de consulent van het swv. Dit schijnt vaak niet mogelijk te zijn.

Waar de ouders met veel enthousiasme op hebben gereageerd zijn de plannen om ervoor te zorgen dat leerlingen zoveel mogelijk dicht bij huis onderwijs kunnen krijgen. Ook het idee om plusklassen per wijk te realiseren waarbij zowel door de groepsleerkracht van school als de plusklasleerkracht samengewerkt wordt aan de onderwijsbehoefte van de leerling werd als zeer positief ontvangen. Ouders uit een andere regio grapten dat het misschien wel een goed idee zou zijn om naar Utrecht te verhuizen. Verder werd door een ouder o.a. nog de suggestie gedaan om ook vanuit de wijk te zorgen voor meer ondersteuning van de ouders waar nodig.

In het plan staat ook de ambitie beschreven dat op het niveau van de basisondersteuning de leerkrachten vroegtijdige signalen van meer- en hoogbegaafdheid alsmede een ontwikkelingsvoorsprong (kleuters) dienen te kunnen herkennen en hier vervolgens naar te kunnen handelen. We waren het er allemaal over eens dat dit zeker een voorwaarde is om elk plan te laten slagen.

Een week na het gesprek heb ik nog even telefonisch contact gehad met de projectleider Monique Selow die overigens al jaren aan het lobbyen is om de situatie te verbeteren. Zij liet mij weten dat zij enorm veel hebben gehad aan de feedback van de ouders en beseffen dat er nog een lange weg is te gaan. Bij het verder ontwerpen van het plan zullen de waardevolle aandachtspunten van de ouders dan ook zeer zeker worden meegenomen waarbij het streven is om een duidelijke verbetering ten op zichte van de huidige situatie te realiseren.

Ondanks dat er niet onmiddellijk oplossingen zijn gevonden voor alle uitdagingen waarmee het swv geconfronteerd werd, is het zeker een heel goed begin dat wat mij betreft vraagt om een vervolg. Ik denk dat ik voor alle ouders spreek die hierbij aanwezig waren dat zij het initiatief van het swv Utrecht om dit gesprek te voeren zeer op prijs hebben gesteld. Hier kunnen alle andere swv’s in het land zeker een voorbeeld aan nemen!

Het plan van aanpak is na te lezen via de website van het swv Utrecht: https://www.swvutrechtpo.nl/uploads/plan-van-aanpak-aanbod-mhb-leerlingen-swv-utrecht-po-publicatieversie.pdf

Met dank aan Jette Spaanenburg en Monique Selow van het swv, alle ouders die bereid waren om voor dit gesprek naar Utrecht te komen en Ginny de Jong van het secretariaat die e.e.a. heeft gecoördineerd.

Ellen Everts

Bestuurslid Pharos