Ouders doen ertoe – Gerarda van Veen

Ouders doen ertoe – Het belang van een goede opvoeding, in het bijzonder voor gevoelige en begaafde kinderen

Hoe creëer in je in deze dynamische en veeleisende tijd een dragende grond voor je kind? Hoogbegaafde en hoogsensitieve kinderen hebben baat bij een goede opvoeding, omdat een stevige innerlijke basis ieder “anders zijn” kan dragen.

In de huidige gecompliceerde samenleving hebben kinderen nogal wat vaardigheden nodig om hun plek in het leven in te kunnen nemen. Volgens de auteur kunnen kinderen alleen via een goede opvoeding deze vaardigheden zich eigen maken. Het kind wil van zijn ouders voldoende aangereikt krijgen om een krachtige identiteit en een stabiel zelfgevoel te ontwikkelen. Ongewenst of passief gedrag kan een signaal zijn dat een kind behoefte heeft aan méér dan het huidige onderwijsaanbod, maar kan volgens de auteur net zo goed een signaal zijn dat er qua opvoeding onvoldoende aan de behoeften van het kind wordt voldaan.

Interessant en waardevol is het onderscheid dat de auteur maakt tussen hoogsensitieve, hoogstimulatieve en hoogbegaafde kinderen en de verschillende behoeften in de opvoeding. Hoogstimulatief is hierbij een specifieke definiëring van hooggevoeligheid. Hoogstimulatieve kinderen zijn drukgevoelige kinderen die juist op stimulansen afgaan, vaak beweeglijk en druk zijn, behoefte hebben aan afwisseling en nieuwe ervaringen. Enerzijds hebben deze kinderen voldoende prikkels nodig om zich te ontwikkelen, anderzijds bestaat daarbij ook de kans op overprikkeling.

Dit boek over ‘good parenting’ omvat meer dan alleen wat snelle tips en trucs die meteen toegepast kunnen worden.  De auteur baseert zich op wetenschappelijke bevindingen uit de pedagogiek en de ontwikkelingspsychologie. De auteur legt uit waarom snelle tips en trucs te beperkend zijn voor kinderen en waar een goede opvoeding aan zou moeten voldoen. Een kind doorloopt verschillende fasen waarin zijn ontwikkeling en identiteit gevormd wordt. Iedere fase vraagt van ouders een specifieke houding en benadering. Een katern in het midden van het boek bevat kleurenfiguren waarin verschillende ontwikkelingsfasen worden aangeduid met kleuren in een blokkentorenmodel. Een stevige ontwikkeling is als een stevig opgebouwde blokkentoren.

Ten aanzien van hoogbegaafde kinderen heeft de auteur ervoor gekozen zich vooral op de opvoeding te richten en gaat ze niet in op de cognitieve begeleiding en uitdaging die deze kinderen nodig hebben. Hoewel dit als kader aangegeven wordt, moet de impact van een niet passend onderwijsaanbod en inadequate begeleiding op school als meewegende factor in het gedrag van kinderen niet uit het oog verloren worden.

Later in het boek worden ook typen hulpverlening en opvoedstijlen ingedeeld in kleuren. Dit maakt het wat mij betreft wat onoverzichtelijker. Het neemt niet weg dat het helder krijgen van de focus en stijl van de hulpverlening en het onder de loep nemen van de eigen voorkeur qua opvoedingsstijl zinvol kan zijn. Hier en daar wat door de toon heen lezend, biedt dit boek de lezer volop kaders en inzichten in hoe je je kind kunt helpen een stevig fundament op te bouwen en zet het aan het denken waar in de opvoeding nog ruimte is voor versteviging van de wortels.

Gerarda van der Veen is coördinator van het Landelijk Informatiepunt Hoogsensitieve Kinderen (LIHSK) en auteur van verschillende boeken over dit onderwerp.

248media uitgeverij (2019)
ISBN: 9789079603527

Floor Paulissen

Deze recensie verscheen in Signaal 63.

Wat is jouw talent? – Gloria van Donge

Wat is jouw talent? – Gloria van Donge

Dit mooi geïllustreerde prentenboek is een complete serie van vijf boekjes in één band.  Aan de hand van vijf verhalen over jachtluipaarden die elk een hoofdrol spelen in hun eigen verhaal, worden de unieke eigenschappen van de vijf overexcitabilities naar voren gebracht. Hiermee worden de vijf gebieden bedoeld waar bij kinderen en volwassenen een verhoogde intensiteit/gevoeligheid waargenomen kan worden, namelijk op psychomotorisch, zintuiglijk, intellectueel, verbeeldend/creatief en emotioneel vlak.

De Australische auteur Gloria van Donge wil bij kinderen de ontwikkeling van de eigen, unieke talenten stimuleren, waardoor ze hun sterke kanten leren waarderen in plaats van dat ze zich op hun zwakke kanten richten.

Elk van de  jachtluipaarden Chelsea, Chadwick, Christina, Chevron en Charlotte, neemt je mee in hun unieke belevingswereld en in elk verhaal wordt  één eigenschap uitgediept. De speelse en herkenbare verhalen helpen kinderen om samen met hun ouders te onderzoeken wie ze zijn en wat bij hen past.

Voor kinderen zijn er bij elk hoofdstuk vragen om interessante weetjes te ontdekken over onder andere de eigenschappen van jachtluipaarden, een aantal onderzoeksvragen zoals bijvoorbeeld: als jachtluipaarden de snelste landdieren zijn, zoek dan uit wat de snelste zwemmers in de oceaan zijn, en verschillende activiteiten waaruit gekozen kan worden: kies een favoriete activiteit, stel een doel, en houd je tijden bij met een stopwatch en voortgang in een tabel.

Voor ouders (of andere ‘begeleiders’) is er een samenvatting van de unieke eigenschap van het betreffende personage met daarbij aansluitend denkvragen: bijvoorbeeld over aangeboren talenten, opgebouwd zelfvertrouwen en camouflagestrategieën van je kind. Daarna volgt een stuk over ‘doelgedachten’. Dit geeft informatie over verschillen in ontwikkeling tussen hoogbegaafde en andere kinderen. En tot slot kun je bij het stuk ’samen praten’ vragen kiezen die het meest relevant zijn, afhankelijk van de leeftijd, om samen met je kind te bespreken.

 De auteur heeft ‘Wat is jouw talent?’ geschreven voor kinderen van twee tot negen jaar, met het doel om discussies op gang te brengen over uitdagingen waar kinderen mee worden geconfronteerd zoals bijvoorbeeld wat het betekent om op te groeien ‘als een jachtluipaard’. En ze wil kinderen helpen om een positief zelfbeeld te krijgen en zichzelf te accepteren zoals ze zijn.

Voor een evenwichtige ontwikkeling van hoogbegaafde kinderen is het van groot belang dat zij en hun ouders zo jong mogelijk hun hoogbegaafdheid en unieke eigenschappen ontdekken en de invloed hiervan leren begrijpen in allerlei situaties.

Het is een mooi, zwaar prentenboek, dat zowel samen met je kind te lezen is, als ook (deels) zelf door je kind kan worden gelezen. De relevante thema’s die in de verhalen verweven zijn, in combinatie met de uitdagende activiteiten en prikkelende denk/onderzoeksvragen, maken dit boek een aanrader.

Dit boek is een pareltje omdat het op een leuke speelse manier openingen biedt voor kinderen en hun ouders om samen de ontdekkingstocht naar unieke talenten aan te gaan. Zowel op een praktische manier als door samen te denken en te onderzoeken. Ook professionals  kunnen het boek gebruiken als hulpmiddel in hun begeleiding van hoogbegaafde kinderen.

Ik wilde dat ik dit boek was tegengekomen toen mijn kinderen nog jonger waren (al heeft mijn (bijna) negenjarige er terloops zelf nog in zitten lezen).

248media uitgeverij (2019)

ISBN: 9789079603541

Floor Paulissen

[noot van de redactie: de vijf overexcitabilities komen uit de Theorie van Positieve Desintegratie van de Poolse psycholoog, psychiater en arts Kazimierz Dąbrowski]

In het bos – Maria Dek

ISBN: 978-94-92986-09-2
Uitgeverij Boycott
Uitgifte: 1-10-2020

In het bos is een prentenboek voor kinderen vanaf 4 jaar geschreven en geïllustreerd door de Poolse auteur Maria Dek. De oorspronkelijke titel is W lesie/En forêt. Maria Dek woont en werkt in Białowieża, te midden van het oudste bos van Europa. De onontdekte wereld van de natuur is het hoofdthema in haar boeken.

In het bos kun je leuke spelletjes doen. Speel verstoppertje. Word een wild dier in een oerbos. Schreeuw zo hard je wilt.

Maar in het bos kan je ook juist heerlijk tot rust komen. Luister naar de vogels en het gefluister van de bomen. Verzamel steentjes, takjes, dennenappels, eikels en beukennootjes. Zoek naar sporen. Welk dier heeft daar gelopen?

De prachtige, kleurrijke, originele aquarellen nodigen uit tot een ontdekkingsreis door het bos. En als je de volgende keer naar het bos gaat, kijk je misschien wel met andere ogen naar wat er te ontdekken valt.

Een mooi prentenboek over de natuur voor kinderen om in te bladeren en om samen in te lezen.

Ginny de Jong

Recensie Wis & Vis

Wis & Vis bouwen een Hut van Nanda de Vries

Wis & Vis is een serie interactieve prentenboeken voor kinderen, zo vermeldt de achterkant van het boekje. Dit is het eerste deel maar de schrijfster lijkt vast van plan meerdere delen te gaan schrijven. Nanda heeft het boekje niet alleen zelf geschreven, ze heeft ook de illustraties zelf gemaakt. Het boekje hoort bij de website www.wisenvis.nl die lesmaterialen en achtergrondinformatie bevat over talentontwikkeling.

Wis is een uil en Vis is uiteraard een vis. Wis is bedachtzaam en rustig en Vis houdt van drukte en gezelligheid. Samen bouwen ze in dit verhaal een hut waarbij ze niet alleen hun eigen talent ontdekken. Ze komen er ook achter dat het fijn is om samen te werken en zo talenten te combineren.

Elke pagina bevat zo’n vier tot acht regels tekst en eindigt vaak met een interactieve vraag. Wat me opvalt is dat het eigenlijke verhaal slechts de helft van het boekje betreft. De rest van het boek wordt gevuld met opdrachtjes die gerelateerd zijn aan het verhaaltje. Zo kom je onder andere een tekenopdracht, een knutselopdracht en filosofische vragen tegen. Ook legt de schrijfster het een en ander uit over talent. Al deze informatie kom je ook tegen op de website in de vorm van downloads. Persoonlijk had ik volstaan met daar naar te verwijzen misschien en het boekje gewoon alleen het verhaal te laten zijn.

Een lief verhaal waar met name jonge kinderen met plezier naar zullen luisteren.

Tamara Bardega

Wis & Vis
ISBN: 978-94-6389-718-1